İp Makineye Göre mi Seçilir? Neden?

Merhaba sevgili dostlar, bugün size hem spincilerin hem lrfcilerin sıkıntı yaşadığı bir konudan bahsetmek istedim. Bana genellikle a makinesi b ipi ile uyumlu mu gibi sorular. Markalar farklılık gösterip soru içeriği hep aynı. Bu yüzden konuya açıklık getirmek ve hangi makine ipe uyumlu değil gibi soruları da cevaplamak istedim.

Konu spincileri de ilgilendiriyor fakat biz lrf sitesi olduğumuz için örnekleri de lrf üzerinden vererek devam edeceğim. Hem ip inceliği seçmenize de yardımcı olacak bir yazı olacağını düşünüyorum.

Öncelikle 1000 lik bir makine ne kadar ip alır sorusuyla başlayalım:

Arkadaşlar her makine üzerinde farklı değerler yazar ve her makine farklı derinlikte olduğundan bu sorunun cevabı yoktur. Kafa sığ ise ortalama 0,06mm 150mt ipi çoğu lrf makinesi sarar. Ama kafa derinse yada normalse de altına bir miktar dolgu ister. Bunu kestirmek de uzaktan mümkün değildir ve göz kararı yapılır. Bu işin göz kararına kalma sebebi de her ipin aynı kalınlıkta olmadığı gibi (her 0,06mm yazan 0,06mm değil), makinelerde yazan değerler de doğruyu tam olarak vermemektedir. Bu yüzden bu dolgu yapma olayı tamamen göz kararı yapılmaktadır.

Dolgu hangi misina ile yapılmalı?

İpi sarmadan önce makine kafasına dolguyu ister iple ister mono misinayla yapın fark etmez. Sadece mono misinada 0,40-0,50mm gibi çok kalın mono tercih etmeyin ki ip bu alttaki kalın sarımın aralarında kalıp kafadan çıkarken sorun yaşatmasın. Dolguda ben genellikle elimde kalmış 0,16-0,20mm arası eski mono misinaları sarıyorum. Double uni knot ile birbirini 3 er tur ile bağlıyorum düğüm büyük olursa yine ipin kafadan çıkışında takılma yapıp rahatsız eder. İsterseniz alta mono sardıktan sonra düğüm yerine bu mono üzerine bant ile bir kaç tur sarıp alta sabitleyebilirsiniz. Yani amaç sığ kafa haline getirmek.

Hangi makine hangi ipe uyumlu?

Sorunun cevabı çok basit her makine ipe uyumlu. İpin kalınlığı da makine boyutuna göre olmalı. 1000 lik bir makinede 0,12mm üzeri ip olmamalı. Atıyorum 0,20mm ipi de 150mt almaz ve 0,20mm ip de gereksizdir.

1000lik bir makinede drag gücü 3 kg yazar. Bu makineler de ortalama 2,4kg gibi kilitlenir. Biz de ip alırken makine kilitlenmeden patlamasını isteriz ki makine elimizde kalmasın. 2,2kg kuvvete dayanabilen ip bizim işimizi görür. Leader düğümü de atacağımız için bu düğüm de %50 kuvvet düşürdüğünü varsayıp 4,4-4,5kg kuvvette bir ip almak bu makineler için en iyisi olacaktır. Daha üstündeki kalınlıklar erimi düşürür yarardan çok zarar verir. Kalın olsun sağlam olsun mantığının en kalın noktası 1000lik makine için 4,5kg diyebiliriz. (ortalama değer üzerinden konuşuyorum. 0,12mm ip alıp 10-12 kg çeker almaya gerek yok çünkü makinen bunu karşılamaz.)

Makineye en kalın ipi çekerine bakıp 4,5kg olarak belirledik. Peki alt aralığı nasıl belirleriz ve makinede nasıl ip bol sarar. Nasıl dolaşır bu meret?

Aldığımız ip kadar attığımız da önemli. Kendi attıklarımdan yola çıkarak değerlendirdiğimin altını çizeyim tekrar. 0,06mm bir ip ile (4-5 kg çekerli bir ip) 3-10gr arası atışlarda muazzam verim alıyorum.

3 gr jighead ile attıktan sonra makineye düzgün sarım yapıyorum. Yine keza jig vb attığımda da düzenli sarımı yapıyor. Leaderim de sağlamsa daha ağır atabilirim. Ama 3 gr altında yaşanacak sorunların en başını ”BOL SARMAK” çeker. Makine 1 gr attığınızda size sorun yaratmaz. Tüm sorunu çekerken görürsünüz. İp suyu çeker ve bu kalınlık için bu ip sıkı sarmaz. Yeterince gerginlik yoktur. Makine kafaya bol sardığından sonraki atışta alttan da ip söker ve makine kafasında sonraki atışların herhangi birinde sorun yaşarsınız. ”Bu sorun makine ipe uyumlu değil demek DEĞİLDİR”. Bu sorun attığınız gramaj, ipe uygun değil demektir. Bu ipin doğru aralığı 3-10 gr gibi atar aralığıdır. 6 lb iplerde ve 0,06mm iplerde bu sorunu yaşamayan kalmamıştır. (Yada yeni ipe geçmiştir hiç olta atmamıştır 😀 Olta attığında o da bu sorunu yaşar 😀 )

4 LB ipler üzerine konuşalım:

4 LB çeker veren ipler lrf için optimum aralıktadır. 10 gr atarken biraz çekinsem de 5-7 gr atarken rahat attığım 0,05mm-0,055mm iplere denk gelen değerdir. Alt değer olarak 1 grama kadar jighead atarken sorun yaşamazsınız (genellikle diyorum çünkü rüzgar vb de dolaştırma yaşatır).

4LB ipler ile genellikle jighead silikon ağırlıklı av yapılır. Güvenli bir ip kullanayım verimi ortalama olsun derseniz bu ip sizin için idealdir. İp kalınlaştıkça erim (ileriye atış mesafesi) düşer. Ama bu incelik ne derece olmalı?

LB değeri PE değeri ile aynıdır. Bu yüzden araya bu bilgiyi de şöyle sıkıştırayım:

LB değeri ipin çekerini verir ve 4 LB olarak geçen ip 0.4 PE olarak geçer. Bu yüzden kullanılan iplerde LB değerine göre de seçim yapabilirsiniz. Ve en sağlıklı bilgiyi aslında LB değeri verir. Yani ipin 0,06mm olması yerine 0,6pe yazmasını tercih ederim. PE ve mm değerleri arasında da uyuşma yada bir bağ yoktur. Yani 4 lb ip 0,4pe dir. Ama bu ip 0,04mm diyemeyiz. 0,06mm de diyemeyiz. Her marka kafasına göre mm değeri verebilmekte (malesef standartı yok yada uluslararası bir değer belirlenmemiş).

4LB den aşağı indiğimizde 3 LB için konuşacak olursak;

3 LB yada 0,3PE değerindeki iplerde 0,7gr-5gr arasında optimum verimi aldığımı söyleyebilirim. Bu ipte üst aralık artık azalmaya başlasa da alt atar aralıklarında ipte dolaşmalar daha az olur. İp inceldiğinden leaderi de inceltmekte 0,10mm lere kadar düşerek verimi maksimuma çekebileceğinizi hatırlatayım.

Benim için en ideal şu an için bu kalınlıklar diyebilirim. Bu kalınlık ile hedef balığım ortalama istavrit verimi, ortalama mırmır verimi. Aynı zamanda atışlarda ve sarımda sorunsuz sarım. Bu ip ile genellikle 0,9gr -1,2 gr atıyorum ve optimum olarak bu aralığı kullandığımda da sorun yaşamıyorum.

Gelelim daha ince yani 0,2PE ve 0,1PE için değerlendirmeye;

Arkadaşlar bu iplere geçecekseniz, önceden ip tecrübenizin olması önemli. Bu iplerde 0,1pe gibi iplerde ipi çekince kopmasa da iplerin düğümlere karşı gücü çok zayıftır. İp de saç teli kadar olduğundan leaderler de ince olmalı. Bu inceliklerde 1,4 gr üzeri her jighead veya jig atışları risklidir. Kopma ihtimali yüksektir. Balığı çekerken kalama açık olmak zorundadır. Bir de bu tür ipleri diğerlerine göre daha titiz yıkamalı ve temizliğine dikkat etmelisiniz. Her av sonu, ipin üzerinde tuzlu su kurumadan önce çeşme suyu ile ipi çok hafif ovalayarak yıkamanızı öneririm. Aksi takdirde ipte düğüm bile atmanıza gerek kalmadan büyük kopmalar yaşayacaksınız. Yani ipin çürüdüğünü bir ay içinde görebilirsiniz. Tuzlu su ile temizlerseniz de tahmini olarak ip 3 aya yakın (suya değen kısımları yaklaşık 20 mt için konuşuyorum) çürümeye başlayacaktır. Her avdan önce ipin sağlamlığını kontrol etmenizde fayda var. Yoksa atış esnasında kopma yaşayabilirsiniz.

Peki bunca olumsuz özelliğin yanında avantajı nedir?

0,1PE ipler erim olarak 0,3PE den %30-50 daha ileri gidebilir. Rüzgardan daha az etkilenir. İnce olduğundan (leader de bağlamak kaydıyla) muazzam istavrit verimi alabilirsiniz. Kafaya sarımlarda 0,3gr bile atsanız (rüzgarlı hava harici) yumuşak sarım vb sorunları yaşamazsınız. Bu iplerle mırmır vs gibi biraz iri bir balıkta zorlanırsınız. Ama balık ipi leaderi çok ama çok zor göreceğinden avcılığı muazzam artacaktır. Ama bu tür ipler kopunca aklınıza çürüdüğü gelmesin. İplerin olayı bu zaten. 0,2PE en baba kabul ettiğiniz markanın ipi de düğüm atıp elinizle çekince kopar. Şaşırmayın.

Son olarak önemli bir notum daha var. Arabalarda bıraktığımız kamışlar makineler ve makine üzerindeki ipler yaz aylarında bagajlarda 50-60 derece sıcaklıkta saatlerce kalıyor. Üzerinde tuz da var ise, bu ipler siz daha ilk avınızı yaptıktan sonra çürüyebilir. İkinci ava gittiğinizde aaa ip çürük demeyin. Bunun sebebi bagajda yüksek sıcaklıklarda ve ekstra olarak tuzlu suyun tuzuyla kalmış olması olabilir.

PE ipler yani polietilen ipler için de genellikle en iyi kullanım için kış ayları verilse de ülkemizde yazın da balıkçılık devam ettiğinden ipimizi değiştirme imkanımız olmuyor. Yaz aylarında Spectra ipler tercih ediliyor genellikle. PE iplere göre daha güçlü ama erimi biraz düşük. Ama Spectra iplerde de LRF versiyonu hiçbir markanın (bildiğim kadarıyla) yok. Önceden Powerpro 0,08mm kullansam da artık o kalınlıklardaki iplerden de uzaklaşalı çok oldu. Açıkçası dayanıklıktan çok erim ve hissiyat şu an ön planda olduğu için en ince ve en verimli ipi seçmeye çalışıyorum.

Yazımı sonlandırırken, eğer amacım sadece istavrit diyorsanız 0,5 gr jighead ağırlıklarına kadar düşüp 0,1PE iplere inebilir ve bu zevkin en pik noktasında av yapabilirsiniz. (Ama bunu bir iki sene tecrübeden sonra yapmalısınız). Yada orta düzey olsun diyorsanız 0,4 PE ipler alabilir orta segment takımlarınızla kullanabilirsiniz.

Ama ASLA 0,10mm yada üzeri ipleri bir lrf takımı için önermiyorum. İplerde burulma, dolaşma, bir sürü sorun aslında ipin makineye uyumlu olmaması değil, atılan yemin ipe uygun olmamasından kaynaklıdır.

A makinesiyle bu ipi kullandım bişey olmadı ama B makinesinde dolaşma yaşıyorum diyenler de oluyor. Bunda da ip aynı kalınlıkta ise ve aynı gramajı attığı halde bu sorunu yaşıyorsa, rüzgar ve diğer hava şartları etken olabilir. Unutmayın ki tüm makineler ip ile test ediliyor, tüm kamışlar ipe göre üretiliyor. Bu yüzden doğru ipi kullanırsanız ip, makine, yem uyumunu doğru yaparsanız sorunu ortadan kaldırabilirsiniz.

Diğer yazılarımıza da göz atmanızı ve destek olmak için sitemizi paylaşmayı unutmayın. Sağlıcakla kalın, hoşçakalın…